Boraks - właściwości i zastosowanie

Właściwości boraksu

Tetraboran sodu, czteroboran sodu, sól sodowa kwasu borowego czy po prostu boraks. Ten nieorganiczny związek chemiczny to uniwersalny i wydajny, ale przede wszystkim ekologiczny środek czyszczący. Na skalę masową boraks pozyskiwany jest w sposób sztuczny albo ze złóż, gdzie występuje w postaci minerału zwanego tinkalem (inna nazwa to boraks rodzimy). W przemyśle właściwości boraksu pozwalają na wykorzystanie go między innymi w czasie produkcji szkła i ceramiki, czy chociażby do wyprawiania skór zwierząt. Boraks służy jako baza do powstania kwasu borowego zwanego też kwasem bornym.

Jednak boraks najbardziej znany jest ze swoich właściwości wybielających, a także wykazuje działanie dezynfekujące i odwaniające. Te cechy sprawiają, że obok octu i sody oczyszczonej, boraks stanowi najlepszą alternatywę dla tradycyjnej chemii gospodarczej. Zastosowanie boraksu jest bardzo wszechstronne - można używać go w wielu sytuacjach, co przy niskiej cenie, da w efekcie nie tylko naturalnie czysty dom, ale i wymierne oszczędności.

Czy kwas borowy jest toksyczny?

Warto zaznaczyć, że chociaż tetraboran sodu jest uważany za substancję raczej toksyczną to nie aż tak, jak preparaty czystości dostępne w sklepach. Pamiętajmy o tym i starajmy się zachować standardowe środki ostrożności. Przede wszystkim nie zapominajmy o założeniu rękawiczek ochronnych przed użyciem boraksu. Przechowujmy go w miejscu niedostępnym dla dzieci. Starajmy się również nie wdychać opar i dobrze wywietrzyć pomieszczenia po zakończeniu prac - nasze błony śluzowe będą nam wdzięczne. Z tego powodu również kobiety w ciąży powinny ograniczyć korzystanie z boraksu. Bezwzględnie należy pamiętać o tym, że boraks jest środkiem do użytku zewnętrznego.

Zastosowanie boraksu w medycynie

O ile kwas borny jest obecny w składzie niektórych leków to są to małe i specjalnie dobrane dawki. Boraks może odkładać się w płynach ustrojowych i organach, a stosowanie preparatów bez konsultacji i kontroli lekarza może prowadzić do poważnych powikłań. Warto zaznaczyć, że kwas borowy, którego roztwór dostępny jest w każdej aptece, przeznaczony jest do stosowania wyłącznie punktowego. Podobnie jest w przypadku mieszaniny kwasu bornego z talkiem. Stosować go można w przypadku grzybic skórnych, ale nadal powinno być to ustalone z osobami o odpowiedniej wiedzy medycznej.

10 sposobów jak wykorzystać boraks w domu

1.    Boraks jako uniwersalny środek czyszczący

W celu uzyskania uniwersalnego środka, którym wyczyścimy wszelkie powierzchnie płaskie, wystarczy zmieszać 1 łyżeczkę boraksu, 1 łyżkę octu i wymieszać je w szklance wody. Możemy również dodać kilka kropli olejku eterycznego dla otrzymania lepszego zapachu. Powstały płyn najlepiej aplikować za pomocą spryskiwacza, czyli dokładnie tak, jak tradycyjne środki tego typu. Boraks może być używany również do usuwania pleśni, czyszczenia luster, a nawet do usuwania plam z ciężko pobrudzonych ubrań - jego uniwersalność jest naprawdę zaskakująca.

2.    Płyn do mycia okien z boraksem

Płyn do okien na bazie boraksu wykonamy bardzo podobnie co wyżej. Tym razem nie używamy już octu, a jedynie wodę i boraks. Na 2 łyżeczki boraksu przypadają 3 szklanki wody. Również w tym przypadku najlepiej skorzystać ze spryskiwacza w celu łatwiejszego rozprowadzania płynu.

3.    Udrażnianie rur roztworem boraksu

Częstym problemem, na jaki napotykamy w domu, są zatykające się rury. Popularne środki chemiczne dostępne w sklepach są substancjami mocno żrącymi i intensywnie pachnącymi. Możemy jednak poradzić sobie z tym w znacznie bardziej przyjazny dla otoczenia sposób. Roztwór do zalania rur składa się z boraksu i wody w proporcji 1:1, czyli na szklankę boraksu należy przygotować szklankę gorącej wody. Po wymieszaniu i zalaniu rur należy odczekać co najmniej kwadrans, a następnie zalać obficie gorącą wodą. W podobny sposób możemy postąpić, gdy z rur wydobywają się nieprzyjemne zapachy.

boraks

4.    Boraks jako płyn do czyszczenia toalet

Muszla sedesowa jest siedliskiem zarazków i bakterii stąd też wymaga intensywnych i mocnych środków czystości. Toaletę najlepiej jest wyczyścić roztworem boraksu z wodą w proporcji 1:10. Takim płynem możemy umyć ścianki i powierzchnię muszli. Dodatkowo można, podobnie jak w przypadku rur, wsypać pół szklanki boraksu i zostawić na godzinę, a na koniec zalać dużą ilością gorącej wody.

5.    Pasta z boraksem do czyszczenia piekarnika

Piekarnik jest bardzo niewdzięcznym miejscem do czyszczenia. Ze względu na wysoką temperaturę i styczność z tłuszczami i olejami często musimy borykać się z mocno zapieczonymi i twardymi plamami, które są bardzo ciężkie do usunięcia. Również w tym przypadku boraks przychodzi nam z pomocą. Sporządzona z jego pomocą pasta ułatwi nam znacznie to zadanie. Prócz 4 łyżek boraksu niezbędny będzie chlorek sodu (pół szklanki soli kuchennej) oraz 8 łyżek sody oczyszczonej. Po wymieszaniu składników należy dodać wody. Jej ilość nie powinna być jednak duża, ponieważ finalnie chcemy otrzymać konsystencję zbliżoną do pasty, która nie będzie łatwo rozlewać się po czyszczonej powierzchni.

6.    Boraks jako wybielacz do ubrań

Najlepszym sposobem na wybielenie jasnych ubrań to dodanie do prania 2 łyżeczek boraksu i tyle samo sody. Nie tylko wpłynie to na sam efekt wybielania, ale również na wodę, jeśli jest w niej dużo kamienia. Mocniejsze przebarwienia na białym materiale można również potraktować boraksem przez bezpośrednie wcieranie go w plamy na koszulkach i bieliźnie - przyczyni się do lepszego usuwania plam.

tetraboran sodu

7.    Boraks jako proszek do prania

Jeśli mamy już wybielacza na bazie boraksu to naturalnym uzupełnieniem zestawy czyszczącego ubrania będzie proszek do prania. Prócz samego boraksu w ilości dwóch szklanek potrzeba jeszcze dwie szklanki węglanu sodu, jedną szklankę kwasku cytrynowego oraz 30 g płatków mydlanych. Dla uzyskania efektu świeżości możemy również dodać krople olejków eterycznych według uznania. Tak pozyskany proszek do prania nie tylko w naturalny sposób wyczyści ubrania, ale również nie będzie powodować podrażnień skóry jak niektóre detergenty.

8.    Boraks na insekty

Mrówki w kuchni, karaluchy w szafkach, a może gniazdo os na poddaszu? Problem jest poważny i uciążliwy. Trzeba działać szybko i skutecznie. Oczywiście można zdecydować się na środki chemiczne, ale użycie ich w mieszkaniu i miejscach, gdzie spędzamy najwięcej czasu, nie jest najlepszym pomysłem. Borak, naturalny środek owadobójczy może być lepszym wyjściem i równie skutecznym.

W przypadku insektów chodzących najlepiej będzie wymieszać boraks z czymś słodkim (np. cukier puder) i wysypać w miejscu, gdzie przebywają. Można to zrobić bezpośrednio lub do małych pojemników np. pudełka po zapałkach. W przypadku owadów latających i ich gniazd musimy przygotować roztwór boraksu i wody w stosunku 1 do 9. Następnie płynem takim spryskujemy gniazdo i powtarzamy zbieg po paru godzinach. Mieszkańcy gniazda powinni wkrótce zniknąć.

boraks mrówki

9.    Boraks na chwasty

Boraks świetnie nadaje się również jako środek do stosowania w ogrodzie. Jest naturalną substancją chwastobójczą i nie szkodzi w żaden sposób środowisku. Aby przygotować roztwór, musimy do wiadra wody (10 litrów) dodać około jednej i pół szklanki boraksu. Dla ułatwienia sobie całego procesu możemy boraks wymieszać najpierw z mniejszą ilością ciepłej wody i po rozpuszczeniu połączyć z resztą wody.

Otrzymanym płynem polewamy miejsca, gdzie znajdują się chwasty, których chcemy się pozbyć. Musimy oczywiście pamiętać, że środek działa na wszystkie rośliny, więc należy zachować należytą ostrożność.

10.    Boraks do kwiatów ciętych

Powyżej podaliśmy przykład na wykorzystanie boraksu w ogrodzie jako środka przeciw chwastom. Tym ciekawszym jest fakt, że dzięki niemu możemy również przedłużyć żywot kwiatów ciętych stojących w domu. Wystarczy, że do wazonu dosypiemy łyżeczkę boraksu i dzięki temu będziemy mogli cieszyć się widokiem świeżego bukietu przez wiele dni.

Gdzie kupić boraks?

Boraks to naturalny, ekologiczny i wydajny środek, który podobnie jak saszetkę sody oczyszczonej zdecydowanie warto mieć pod ręką w swoim domu. Jego wszechstronność pozwoli na zastosowanie boraksu zarówno wewnątrz, jak i w ogrodzie czy garażu. Dodatkowo cena boraksu jest niska co pozwoli nie tylko zaopatrzyć się w dużą ilość niskim kosztem, ale też ograniczy wydatki związane z zakupem drogiej chemii gospodarczej. Wszystko zależeć będzie oczywiście od tego jak będziemy dawkować boraks, ale już za pomocą jednej łyżki boraksu możemy uporać się z problemem czystości w gospodarstwie domowym. Boraks w sklepie Naturalnie Zdrowe dostępny jest w opakowaniach 1 kg lub wiaderkach 5 kg.

Źródła:

  1. 1. Drobnik M., Latour T., Badanie właściwości farmakodynamicznych roztworu kwasu borowego, W: „Rocznik Państwowego Zakładu Higieny”, 52, nr 4, 2001.
  2. 2. Zaprutko-Janicka A., Piękno bez konserwantów. Sekrety urody naszych prababek. Jak Polki dbały o siebie w dwudziestoleciu międzywojennym, Wydawnictwo Znak Horyzont, Kraków 2016.
  3. 3. Layne D., Borax Cures and Health Benefits [online] Earthclinic, 4.11.2019. [dostęp: 26.05.2020]. Dostęp w Internecie: https://earthclinic.com/remedies/borax/.
  4. 4. Last W., The Borax Conspiracy. How the Arthritis Cure has been stopped [online] Health Science Spirit. [dostęp: 26.05.2020]. Dostęp w Internecie: http://www.health-science-spirit.com/borax.htm.

Jacek Sieradz

W Naturalnie Zdrowe obecny od kilku lat. Gorliwy zwolennik idei slow life i racjonalnego podejścia do spraw żywienia. W swoich wpisach opisuje zdrowe produkty i ich właściwości oraz przedstawia, jak i dlaczego warto z nich korzystać. Zagadnienia związane z szeroko pojętym zdrowym trybem życia stara się prezentować w sposób przystępny, aby nawet laik mógł czerpać z nich maksimum pożytku i informacji. Miłośnik odkrywania nowych destynacji i lokalnych smaków. Po godzinach fan westernów i oddany właściciel staffika.

1 Komentarze

    • Avatar
      Ela

      Bardzo dużo praktycznych informacji. Nie wiedziałam, że boraks może być wykorzystywany do tak wielu rzeczy. Na pewno wypróbuje kilka z nich w swoim domu.

      sie 1, 2022

Komentarze

Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodawać komentarze
  • Rejestracja

Rejestracja nowego konta
Posiadasz już konto
Zaloguj się lub Zresetuj hasło