Czarnuszka – jak jeść? Właściwości i zastosowanie

Czarnuszka – jak jeść? Właściwości i zastosowanie

Czarnuszka - jak jeść, właściwości, zastosowanie

Ma 40 cm wysokości, białe lub błękitne kwiaty oraz mieszki, w których znajdują się bezcenne kruczoczarne nasiona. Czarnuszka to roślina zaliczana do kategorii super foods - zresztą nie bez powodu. Niezwykle intensywna w smaku i swoich właściwościach. Nazywana czarnym kminkiem, a także ziarnami błogosławieństwa. Nasiona czarnuszki oraz tłoczony z niej na zimno olej mają szerokie zastosowanie w medycynie, kosmetyce i w kuchni.

Czarnuszka - jak jeść tę niezwykłą roślinę? Co dobrego robi ona dla Twojego organizmu? Sprawdź, co może zrobić dla Twojego zdrowia.

Czym jest czarnuszka?

Czarnuszka siewna to roślina jednoroczna pochodząca z Turcji. Posypuje się nią pieczywo (zwykle pełnoziarniste chleby), a czasem nawet słodkości, np. ciasteczka owsiane. Warto wspomnieć, że ma w sobie nutę dzikości - uprawiana lubi uciec z ogródka i rosnąć po swojemu (tradycyjnie jest bowiem chwastem). Jedna „kapsułka” nasienna tej rośliny składa się z 3-7 pęcherzyków przepełnionych ziarenkami. Zbiera się je w drugiej połowie września, kiedy mieszki stają się brunatne, a nasiona kruczoczarne.

Czarnuszka znana jest na świecie od wielu wielu lat. Z dobroczynnych właściwości czarnuszki korzystali już mieszkańcy Mezopotamii, czyli w 2000 r p.n.e. Uwielbiali ją egipscy faraonowie, a także Rzymianie i Grecy. O leczniczych właściwościach ziaren czarnuszki po raz pierwszy wspomniał Dioskules – starożytny lekarz żyjący w czasach Nerona. Opisał ją w swojej księdze o ziołach „De Materia Medica”.

Doceniał ją Hipokrates (którego nikomu chyba przedstawiać nie trzeba) oraz Syreniusz – wiele lat później. Proponował on spożywanie wina z czarnuszką. Jak mawiał: „Piersi odflegmia i mleko mamkom w piersiach mnoży”.

Obecnie swoją popularność czarnuszka zawdzięcza smakiem podobnym do kminku, oregano i pieprzu. Najczęściej spożywamy ją w formie zmielonych ziaren lub oleju, najlepiej nierafinowanego, tłoczonego na zimno i nieoczyszczonego. Na pytanie, co jest lepsze: ziarenka czy olej, odpowiadamy zdecydowanie: olej! Jedna łyżka oleju z czarnuszki zawiera w sobie aż 2 i pół łyżeczki nasion. Ale ziarenka też warto spożywać dla urozmaicenia diety.

Na wyprodukowanie 1 litra oleju z czarnuszki trzeba zebrać aż 5 kg ziaren”

Czarnuszka jest pełna składników odżywczych: witamin, minerałów oraz nienasyconych kwasów tłuszczowych. Doceniamy ją coraz bardziej i szukamy (popierając się badaniami naukowymi) jej leczniczych właściwości. Okazuje się, że nie bez powodu mówili o niej, że leczy wszystko, oprócz śmierci.

Czarnuszkę wykorzystuje się w kuchni (często jako zamiennik czarnego pieprzu oraz jako dodatek do sałatek), a także w medycynie, kosmetologii, a nawet w przemyśle perfumeryjnym!

"Czarnuszkę można porównać do czosnku, z jedną różnicą - można ją zjeść przed wyjściem na randkę czy do pracy. "

A oprócz ziaren można stosować również jej liście. Są po brzegi wypełnione witaminą C – mają jej więcej niż nasza polska natka pietruszki.

Właściwości i pozytywny wpływ na organizm człowieka

Pozytywnych właściwości czarnuszki na organizm człowieka nie sposób się doliczyć - jest ich tak wiele. Ta przyprawa Starego Świata działa korzystnie na układ odpornościowy, oddechowy, nerwowy i układ rozrodczy. Chroni przed słońcem, wzmacnia skórę, a włosy muśnięte olejem stają się jedwabiste i bardziej puszyste.

Zerknijmy w głąb ziaren czarnuszki i zobaczmy, co zawierają:

  • tymochinon – najważniejszy składnik nasion czarnuszki, ma działanie przeciwzapalne, przeciwbólowe, przeciwdrgawkowe, przeciwgrzybicze, przeciwnowotworowe, a także przeciwbakteryjne, dzięki czemu może wzmacniać działanie niektórych antybiotyków
  • tymohydrochinon - jest prawie jak tymochinon, ale dodatkowo usprawnia działanie mózgu, blokując enzym, który rozkłada najważniejszy w naszym mózgu neuroprzekaźnik – acetyloholinę. Im więcej acytyloholiny w mózgu, tym lepsza pamięć i szybszy proces uczenia się
  • witaminę E, czyli słynną witaminę młodości
  • witaminę A, beta-karoten – idealną na skórę i wzrok
  • witaminy z grupy B (biotynę, B6 i B12)
  • nienasycone kwasy tłuszczowe (stanowią one aż 80-90 % zawartości oleju z czarnuszki)
  • 15 aminokwasów (w tym 8 z 9 niezbędnych).

A także żelazo, magnez, potas, wapń, fosfor, miedź, sód, siarka, bor, chrom, mangan, nikiel,cynk oraz molibden. Sporo tego.

To ogromne zestawienie składników odżywczych sprawia, że czarnuszka wspiera walkę z różnymi chorobami, poprawia stan skóry, włosów i paznokci, a także korzystnie wpływa na narządy wewnętrzne. Świetnie radzi sobie z ukąszeniami owadów, anemią, astmą oraz depresją.

Zastosowanie lecznicze

Czarnuszka znana jest od ponad 4 000 lat. W medycynie ludowej służyła jako pomocnik w leczeniu zatruć, biegunek, astmy, przy stanach zapalnych oraz jako środek odkażający rany. Była tak popularna, że w końcu zaczęli interesować się nią naukowcy. I prześwietlili ją na milion różnych sposobów.

Zobaczmy w przypadku jakich chorób czarnuszka znajdzie zastosowanie.

Nowotwory

Badania pokazują, że nasiona czarnuszki działają przeciwnowotworowo. Tymochinon oraz saponina skutecznie skracają czas życia komórek nowotworowych. Wspomagają leczenie raka trzustki, jelita grubego, piersi, żołądka, płuc oraz wątroby i mogą być stosowane bez obaw, gdyż nie mają praktycznie żadnych skutków ubocznych (chyba, że naprawdę zjesz ich dużo na raz).

Trądzik i AZS

Ale nie tylko. Czarnuszka sprawdzi się w przypadku łuszczycy, grzybicy czy innych podrażnień skórnych. Badania pokazały, że olej z czarnuszki jest równie skuteczny w leczeniu trądziku co amoksylina, czyli antybiotyk stosowany w leczeniu tej choroby.

Alergie

Czarnuszka łagodzi objawy alergii. Wystarczy regularnie spożywać ziarna czarnuszki lub olej. Najlepiej taka kuracja działa na dzieci. Wszystko dzięki temu, że składniki zawarte w nasionach redukują ilość produkowanej przez organizm histaminy, czyli hormonu pełniącego funkcję ochronną, aktywującego się np. przy kontakcie z alergenem.

Depresja

Czarnuszka wpływa korzystnie na układ nerwowy, przede wszystkim zwiększając odporność na stres, którego przecież w życiu nam nie brakuje. Koi nerwy, zmniejsza stany lękowe, poprawia samopoczucie i ułatwia zasypianie.

Nasiona czarnuszki, jak dawkować?

Jeść czarnuszkę możesz na wiele różnych sposobów. Wszystko zależy od Twoich upodobań i kubków smakowych. Czarnuszka ma bowiem charakterystyczny, intensywny gorzki smak przez niektórych określany jako korzenny. Z tego względu najlepiej na samym początku spożywać ją w połączeniu z innymi potrawami. W kuchni najczęściej dodaje się ją do sałatek, deserów, sera, a także kiszonek, tłustych mięs, a nawet likierów.

To idealny zamiennik czarnego pieprzu dla osób, które mają dolegliwości żołądkowe. Czarnuszka zmniejsza wydzielanie kwasu żołądkowego oraz wpływa korzystnie na jego śluzówkę. Wystarczy zmielić i rzucić do młynka.

Możesz również jeść czarnuszkę dodając ją bezpośrednio do wypiekanego ciasta. Dzięki temu jej smak stanie się mniej odczuwalny, a właściwości nadal pozostaną takie same. Chleb z czarnym kminkiem smakuje najlepiej wypiekany w domu tradycyjnymi metodami.

Przygodę z olejem z czarnuszki rozpocznijmy od niewielkich ilości oraz w połączeniu np. z sokiem z cytryny lub jogurtem naturalnym, aby zniwelować jego gorzki smak. Potem możemy stopniowo zwiększać dawki.

Czarnuszka - jak jeść jej ziarna?

Przede wszystkim czarnuszkę powinniśmy spożywać regularnie. To nie jest magiczna roślina, która jest lekiem na wszystko :). Najczęściej stosowana jest w formie:

  • naparów - 2-3 razy dziennie po 100 ml herbatki;
  • zmielonych ziarenek - 2-5 gram, spożywanych np. rano i wieczorem
  • oleju - 1-2 łyżki dziennie;
  • nalewek - 5 ml 2-3 razy w ciągu dnia
  • miodu ze zmielonymi ziarenkami - 2 razy dziennie po łyżce.

Dla dzieci stosuj dawkę o połowę mniejszą niż podana powyżej.

A żeby być jeszcze bardziej dokładnym... w jednym z badań stwierdzono, że bezpieczna dawka w formie oleju wynosi 40 mg na 1 kilogram masy ciała.

Napar z czarnuszki, na co pomaga?

Napar z czarnuszki chroni przed skutkami promieniowania. Warto stosować go podczas radioterapii, gdyż składniki w nim zawarte zmniejszają stres oksydacyjny, a tym samym chronią przed wszystkimi negatywnymi skutkami naświetlania.

Poza tym napar z czarnuszki warto wprowadzić do listy swoich stałych produktów, ponieważ:

  • wzmacnia odporność, pobudzając produkcję limfocytów, interferonu i makrofagów;
  • działa wykrztuśnie oraz rozrzedza wydzielinę w oskrzelach, jest więc idealny na kaszel;
  • reguluje poziom cukru we krwi (przyda się diabetykom);
  • zmniejsza bóle menstruacyjne, reguluje miesiączkowanie;
  • pomaga osobom zmagającym się z osteoporozą, bo zwiększa gęstość mineralną kości;
  • pobudza laktację.

Olej z czarnuszki, dlaczego warto stosować?

Po pierwsze dlatego, że wystarczy mała dawka stosowana regularnie, aby zobaczyć pozytywne efekty w swoim organizmie. Olej z czarnuszki jest też całkiem wydajny - pijąc łyżkę dziennie, butelka pół litrowa powinna starczyć nam na miesiąc.

A dodatkowo (poza dobrodziejstwami o których wspomnieliśmy wcześniej) olej z czarnuszki:

  • wspomaga odchudzanie;
  • niweluje skutki oparzeń słonecznych;
  • działa zbawiennie na skórę, wyrównuje jej koloryt, nawilża ją oraz odżywia i zmniejsza podrażnienia;
  • działa przeciwgrzybiczo oraz przeciwpasożytniczo;
  • wzmacnia włosy i paznokcie;
  • wspomaga układ odpornościowy.

Ciekawostką jest badanie przeprowadzone na 68 bezpłodnych mężczyznach. Okazało się, że po 2 miesiącach picia oleju z czarnuszki w ilości 5 ml dziennie zwiększyła się ilość oraz aktywność ich plemników. Trzeba natomiast patrzeć na to badanie z lekkim przymrużeniem oka - w końcu grupa kilkudziesięciu osób nie daje zbyt miarodajnych wyników.

Zastosowanie oleju z czarnuszki w medycynie

Czarnuszka uwielbiana jest przez medycynę niekonwencjonalną, zwłaszcza w przypadku kataru, kaszlu czy chorób skórnych. Dodatkowo olej z czarnuszki wykazuje działanie przeciwtasiemcowe oraz pomaga zwalczać przywry i gronkowce, którymi możemy zakazić się podczas wizyty w szpitalu.

Jakby tego było mało czarnuszka pomaga w leczeniu astmy, a regularne jej stosowanie spowalnia rozwój wirusa HCV.

Olej z czarnuszki łagodzi atopowe zapalenie skóry - dzięki wysokiemu stężeniu nienasyconych kwasów tłuszczowych. Nawilża, zmniejsza swędzenie i odżywia skórę. A używany we wczesnym etapie może nawet skutecznie zapobiegać temu schorzeniu.

Czy są jakieś przeciwwskazania?

Dla większości osób czarnuszka będzie idealnym uzupełnieniem codziennej diety. Są jednak przypadki, kiedy nie powinno się jej jeść regularnie.

Nasion czarnuszki nie powinny spożywać:

  • kobiety w ciąży, gdyż ziarenka mogą wywoływać skurcze macicy, a w konsekwencji przyczynić się do poronienia;
  • osoby z niskim ciśnieniem krwi, czarnuszka może jeszcze bardziej je obniżyć,
  • dzieci poniżej 3 roku życia - czarnuszka zawiera olejki eteryczne, które mogą wywoływać alergię i powodować np. duszności u malucha.

Podsumowanie

To już koniec naszych rozważań o czarnuszce. Jak widać jest to wszechstronna i bardzo pożyteczna roślina. I chociaż jej smak jest dość specyficzny i trzeba się do niego przyzwyczaić, to jesteśmy zdania, że powinna zajmować zaszczytne miejsce w każdej szafce kuchennej. I więcej powinno się o niej mówić.

< Wróć do bloga Następny wpis >

Skomentuj

*
**Mail nie będzie opublikowany
*Adres url wraz z http://
*
Produkt dodany do porównania